(本講義取自《中藥豆》;[圖]處為結構圖,原圖待補) 162分章節口訣 章節 包含藥物 口訣 活血 祛瘀 蘇木, 丹參, 紅花, ,血竭, 水蛭, 牛膝, 乳香, 延胡索, 薑黃, 川芎, 桃仁, 益母草 蘇丹紅血水牛乳 沿著江黃川逃逸 第11回 活血祛瘀藥 04-活血祛瘀藥 基原 中文名 拉丁名/學名 科別 藥用部位 蘇木 Sappan Lignum Caesalpinia sappan(蘇木) 99 豆科 Leguminosae (Fabaceae) 心材 115,100 丹參 Salviae Miltiorrhizae Radix et Rhizoma Salvia miltiorrhiza(丹參) 107 唇形科 Labiatae (Lamiaceae) 114,107… 根及根莖 紅花 Carthami Flos 112 Carthamus tinctorius(紅花) 107 菊科 Compositae (Asteraceae) 管狀花 血竭 Draconis Sanguis 115 Daemonorops draco(麒麟竭) 棕櫚科 Palmae (Arecaceae) 樹脂 水蛭 Hirudo Hirudo nipponica(水蛭) 水蛭科 Hirudinidae 全體 牛膝 Achyranthis Bidentatae Radix 105 Achyranthes bidentata(懷牛膝) 115 Cyathula officinalis(川牛膝) 莧科 Amaranthaceae 根 115 乳香 Olibanum Boswellia carterii(乳香樹) 橄欖科 Burseraceae 油膠樹脂 106 延胡索Δ (元胡) Corydalis Rhizoma Corydalis yanhusuo(延胡索) 3rd:Corydalis Tuber 罌粟科 Papaveraceae 112,111… 塊莖 104 薑黃 Curcumae Longae Rhizoma Curcuma longa(薑黃) 107,106 薑科 Zingiberaceae 108,107… 根莖 115 川芎 Chuanxiong Rhizoma Ligusticum chuanxiong(川芎) 108,107… Cnidium officinale(日本川芎) 繖形科 Umbelliferae (Apiaceae) 112,107… 根莖 115 桃仁 Persicae Semen Prunus persica(桃) P. davidiana(山桃) 薔薇科 Rosaceae 種仁 益母草 Leonuri Herba 113,102 Leonurus japonicus(益母草) 唇形科 Labiatae (Lamiaceae) 113,109… 全草 (開花期) 113 個論 中文 主要成分 個論 蘇木 Naphthoquinones 100 (+)-α-phellandrene、ocimene 100 蘇坡愛豆的笑容 丹參 ★★ [Diterpenoids 雙萜:菲醌色素 Furophenanthraquinone] 112,107… ★Tanshinone I、IIA(考過結構) 112,107…; [Polyphenylpropanoids 聚苯丙烷類] Salvianolic acid B(即 Magnesium lithospermate B,屬苯丙烷類) 110 活血祛瘀 112,109… 祛瘀生新,治崩帶癥瘕 111 目赤疝痛、風痺不遂 111 單單純純 紅花 ★ [Pigments 色素,★C-glycoside] 115,109… ★Carthamin(紅) 115,109… 活血通經 105,99。孕婦忌用 99。 血竭 [Flavonoids 黃酮類紅色素] 114 Dracorubin 114 散瘀生新、和血止痛 115。 水蛭 ★ [Polypeptides 多肽] 114 [Amino acids 胺基酸] 佔 49% 以上 114;Hirudinoidine A(含 N) 113 — 牛膝 ★★ [Ecdysteroids 蛻皮激素] Ecdysterone、 115 [Saponins 皂苷] Oleanolic acid 115,114 能引諸藥下行 114。★生用破血行瘀, 炮製後補肝腎、強筋骨 109,105…; 孕婦忌用 105;引火下行 114; 皂素具避孕效果 114 Oleanolic acid 預防化學性肝損傷 114。 乳香 [Resin 樹脂] 106 乳香、沒藥主成分均屬樹脂類 106。 延胡索 (元胡) ★★★★ [Isoquinoline alkaloids 異喹啉生物鹼] l-Tetrahydropalmatine(THP,延胡索乙素)、Corydaline(甲素) 113,109…;Dehydrocorydaline 112 顯著的鎮痙、陣痛活性 活血、行氣、止痛(行氣降氣藥)又稱為「中藥之嗎啡」 欸?剛好也是罌粟科,怎麼會這樣 薑黃 ★★ [Diarylheptanoids 二芳基庚烷類色素] Curcumin(薑黃素); [Volatile oil 揮發油] α-Turmerone 107 降血脂、抗炎 108。 川芎 ★★★ ★[Phthalides 苯酞類] Ligustilide 114,113 [Phenolic acids 酚酸] Ferulic acid; [Alkaloids 生物鹼] ligustrazine(川芎嗪) 110 增加冠狀動脈血流、抗血小板凝集 含 Butylidene phthalide、Cnidilide 114 好朋友:當歸 桃仁 [Cyanogenic glycosides 氰苷] Amygdalin 114,113Prunasin 114,113 — 益母草 [Alkaloids 生物鹼] 113,111 Leonurine(益母草鹼)、 113 Stachydrine(pyrrolidine 型) 113,111 活血調經 109,104…。具利尿作用 113。 Leonurine 促進子宮收縮 113,104 果實稱茺蔚子、孕婦忌服 104 買護唇膏送節儉的媽媽